Музейн сан хөмрөг дэх ганзайны судалгаа
2019 онд БСШУСЯ-ны захиалгат “МОНГОЛ ЗУРГИЙН ХУВЬСАЛ, ХӨГЖЛИЙН СУДАЛГАА” суурь судалгааны төслийн хүрээнд СУИС, ДУДС-аас зохион байгуулсан “МОНГОЛ ЗУРГИЙН СУРГАЛТ, ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хуралд “МОНГОЛ ДАХЬ ГАНЗАЙН СУДАЛГАА” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлсэн ба хурлын эмхэтгэлд өгүүлэл хэвлэгдсэнээ та бүхэнтэй хуваалцаж байна.
Study of ‘GANJAI’ Offering in Mongolian Museum Collections. Conference on Mongolian Fine Art, Aspects of Obstacles in Mongol Zurag-Mongolian Traditional Painting, School of Culture and Social Sciences, Mongolian State University of Culture, Ulānbātar 2019 (presentation in Mongolian 14 October).
“МУЗЕЙН САН ХӨМРӨГ ДЭХ ГАНЗАЙНЫ СУДАЛГАА” Ц.Солонго Д.Даваасүрэн
Abstract. There are reports of around 61 ganzais stored in national and regional museums, and 30 in private collections and museums. In museum registers, 36 ganzais are not identified as to which deity they are dedicated to. Also, according to D. Damdinsuren, the whereabouts of a silk appliqué ganzai depicting 5 deities is currently unclear. This matter required further research. To classify ganzai by the method of creating and the deity to which it is dedicated, there can be thangka paintings, prints, silk applique, and tapestry. Also classifications can be made as biographical, ten wrathful protectors, heavenly beings, nagas, etc.
Түлхүүр үг: ганзай, музейн сан хөмрөг
Монгол Улсын үндэсний болон орон нутгийн музейд 61, цуглуулагч, төрийн бус музей болон цуглуулагчдад 30 гаруй ганзай хадгалагдаж байгаа мэдээ байдаг. Музейн бүртгэл мэдээллийн санд ямар бурхны ганзай гэдэг нь нэр тодорхойгүй 36 гаруй ганзай бүртгэгдсэн байна. Мөн УГЗ Д.Дамдинсүрэнгийн мэдээлснээр Мажигбал тэргүүтэй 5 бурхны зээгт наамал хаана хадгалагдаж байгаа нь тодорхойгүй байна. Үүнийг тодруулан судалж бүртгэлийг судалгаатай болгох шаардлага байна. Ганзайг бүтээсэн арга, бурхны нэрээр нь төрөлжүүлбэл бүтээсэн аргыг дотор нь танка зураг, барын, зээгт наамал, туурган зураг гэж дөрөв ангилж болно.
